دکتر جمشید دَوَنلو متخصص مغز و اعصاب

نارسیسیم (خودپرستی) از موضوعات اصلی علم روانشناسی است. ریشه نارسیسیم به عنوان یک لقب از رفتار یکی از موجودات اسطوره ایی یونان باستان،« ناریسوس»، نشات گرفته است. موجود افسانه ایی که انعکاس صورت خود را در آب برکه می بیند و چنان محو تماشای تصویر خود می شود که او را در همان آب غرق می کند.

در قرن بیستم بود که اسطوره نارسیوس وارد مباحث روانشناسی شد. به اعتقاد فروید، «خودپرستی» در کودکی، مرحله ایی از دوران رشد طبیعی بشر است. از دید فروید، خودپرستی، واکنش یک کودک  است که عشق بی  چون و چرای مادر را بعد از شیرخوارگی از دست می دهد. کودک برای حفظ سلامت وجودی اش، عشق به خود را جایگزین عشق از دست رفته مادر می سازد.

فروید اضافه می کند که در اغلب موارد، این مرحله عکس العملی، دوره خود را طی می کند و تبدیل به احترام به خود و شکل گیری هویت شخصی می گردد. فروید البته تاکید می کند که خودپرستی فوق می تواند به یک بیماری تبدیل شود اگر کودک قادر به عبور از این مرحله نگردد.

فروید و سایر روانکاوان باور دارند که نارسیسیم در ذات خود مثبت است و احترام و توانایی خارق العاده ایی که کودک در خود حس می کند در زندگی آتی زمینه اعتماد به نفس را در شخصیت کودک فراهم می آورد. آنها معتقدند که واقعیت های زندگی و برخورد درست خانواده، به آرامی، خودبزرگ بینی های کودکانه را تصحیح خواهد کرد.

نارسیسیم تا سال ۱۹۸۰ بیماری محسوب نمی شد ولی در همان سال روانپزشکان مجموعه خصلت های آن را به عنوان یک بیماری در « راهنمای تشخیص ناهنجاری های روانی» مدون ساختند.

 نارسیسیم به عنوان یک بیماری، ترکیبی از خود بزرگ بینی، میل شدید به مرکز توجه قرار گرفتن و ترس از طرد شدن و انتقاد می باشد. با این وجود، روانپزشکانی که مشغول تدوین مجدد« راهنمای تشخیص ناهنجاری های روانی»برای سال ۲۰۱۳ هستند تصمیم گرفته اند «نارسیسیم» را از لیست بیماریها بیرون بیاورند.

دکتر بونا بندر چندین تحقیق پیرامونی برای دستیابی به اطلاعت جدیدتر در باره نارسیسیم  ترتیب داد تا بتواند به چند تعریف محوری از این ناهنجاری برسد. تحقیقات دکتر بندر بیش از هر موردی بر این واقعیت تکیه دارد که هیچکس نارسیسیت به دنیا نیامده است چون بخش بزرگی از دلائل شکل گیری آن، به جامعه و فرهنگ مربوط است.

دکتر بنِدر می گوید تعریف جامع و کامل برای خودپرستی وجود ندارد. اتهامات زیادی بر خودپرستان وارد می شود نظیر آنکه  فکر می کنند آدم های برتر و جسوری هستند. محتاج محبت هستند و معتقدند هر کاری  را شروع کنند به خاطر قدرت بیکرانی که دارند به پایان می رسانند. به آنها لقب حسود هم داده شده است و نسبت به  همنوع خود  ترحم و همدردی ندارند.

 جوامع مدرن بیش از هرچیزی ما انسان ها را تک محور، زیاده طلب و  منزوی کرده است. میل به تنها زیستن و توجه بیش از حد به نظر و سلیقه شخصی، این امکان غیر سالم را ایجاد کرده است تا همه ما نسبت به انسان های قرون گشته خودخواه تر شویم.

از دید دکتر بنِدر، بخش بزرگی از خصلت های که روانپزشکان برای به اصطلاح نارسیسیستها دستچین کرده اند به این خاطراست که روانپزشکان علاقه ای برای کار کردن بر روی آدم های نارسیسیت را ندارند. به اعتقاد  دکتر بِندر، شیوه تشخیص درمانی برای خودپرستی به جای آنکه ترکیبی از رفتار های منفی باشد باید به فکر جمع  آوری و درجه بندی خصائص آدم های خودپرست باشند.

از این طریق می توان از نگاه منفی نسبت به ناهنجاری های مربوط به خودپرستی فاصله گرفت و به بهبود سلامت نارسیسیست ها امیدوار بود و به این واقعیت نزدیک شد که آنها نیز قادر به یادگیری و تصحیح خصلت های شان می باشند.

Go behind the mirror and learn the latest about narcissism

  Susan Krauss Whitbourne, Ph.D. in Fulfillment at Any Age

http://www.psychologytoday.com/blog/fulfillment-any-age/201211/what-s-new-in-narcissism

Bender, D. S. (2012). Mirror, mirror on the wall: Reflecting on narcissism. Journal Of ClinicalPsychology, ۶۸(۸), ۸۷۷-۸۸۵٫ doi:10.1002/jclp.21892