دکتر جمشید دَوَنلو متخصص مغز و اعصاب

رئیس شرکت گاز و نفت اوکراین در کنفرانس خبری در کیف مسیر عبور گاز روسیه به اروپا را نشان می دهد.
(عکس: رویترز)

اختلاف نظر بین روسیه و اوکراین بر سر قیمت گاز صادراتی روسیه به اوکراین و شرایط تعیین شده از سوی مسکو برای انتقال گاز از روسیه از طریق اوکراین به اروپا، شرایطی که اوکراین آن را غیر قابل قبول خوانده است، ادامۀ این بحران در روز چهارشنبه را در پی دارد.

یولیا تیموچنکو(Ioulia Timotchenko)، نخست وزیر اوکراین، صبح روز چهارشنبه، چهاردهم ژانویه، اعلام کرد که در صورت ارسال گاز به اوکراین از سوی روسیه، اوکراین بلافاصله به انتقال آن به اروپا اقدام خواهد کرد.

این در حالی است که خوزه مانوئل باروسو، رئیس کمیسیون اتحادیۀ اروپا، دربروکسل گفت: اگر ارسال گاز به اروپا به گونه ای فوری از سر گرفته نشود، شرکت های گاز اروپائی از مسکو و کیف، به مراجع ذیصلاح قضائی شکایت خواهند کرد.

باید یادآوری کنیم که قطع کامل صدور گاز روسیه به اروپا، شماری از کشورهای این قاره را در زمستانی که از نظر شدت سرما در سال های اخیر بی سابقه است، در موقعیتی بسیار دشوار قرار داده است.

در این میان سرگئی استانوویچ، نخست وزیر بلغارستان، بامداد روز چهارشنبه راهی مسکو و کیف شد تا با ملاقات و مذاکره با رهبران روسیه و اوکراین برای این بحران راه حلی بیابد. استانوویچ پیش از ظهر چهارشنبه در مسکو با رئیس جمهوری و نخست وزیر روسیه و در ساعات بعد از ظهر در کیف، با رهبران اوکراین دیدار و گفتگو می کند.

 در روز سه شنبه، روسیه از از سر گرفته شدن انتقال گاز به اروپا از طریق اوکراین خبر داد، اما این از سرگیری در فاصلۀ زمانی بسیار کوتاهی متوقف شد و مسکو بلافاصله اوکراین را به جلوگیری از ارسال گاز به اروپا متهم کرد. اوکراین نیز متقابلاً مدعی شد که روسیه برای انتقال گاز این کشور به اروپا از طریق خط لولۀ گاز اوکراین شرایطی را در برابر کیف گذاشته است که برای اوکراین غیر قابل پذیرش است.

اوکراین، روسیه و اتحادیۀ اروپا در روز دوشنبۀ این هفته، دوازدهم ژانویه، توافق نامه ای را برای تسهیل انتقال گاز و نظارت ناظرانی بین المللی بر این کار امضا کردند اما در روز سه شنبه اتحادیۀ سطح اروپا دسترسی این ناظران به سیستم انتقال گاز را نازل دانسته و از این امر انتقاد کرد.

در روز چهارشنبه، چهاردهم ژانویه، شرکت روسی گازپروم- که شرکتی دولتی است- با صدور بیانیه ای اعلام کرد ناظران بین المللی گزارشی امضا کرده اند که در آن این نکته که اوکراین مانع انتقال گاز به اروپا شده، مورد تأیید قرار گرفته است.

سرانجام اینکه، دیمیتری مدودوف، رئیس جمهوری روسیه پیشنهاد کرد که سران کشورهای مصرف کنندۀ گاز روسیه و نیز کشورهائیکه گاز روسیه را به این کشورها منتقل می کنند، در روز هفدهم ژانویه در کنفرانسی در مسکو گردهم آیند. مدودوف این پیشنهاد را پس از دیدار و گفتگو با نخست وزیران اسلواکی و بلغارستان در حضور آنان و ولادیمیر پوتین، نخست وزیر روسیه مطرح کرد.