استیوی واندر در ۱۳ مه سال ۱۹۵۰، چندین هفته زودتر از آنچه انتظار می‌رفت، چشم به جهان گشود. این تولد زودهنگام باعث شد تا او روزهای اول زندگی را زیر دستگاه مراقبت بگذراند؛ جایی که تنفس اکسیژن زیاده از حد برای همیشه نور چشمانش را گرفت و موجب شد تا از همان ابتدا صداها جای رنگ‌ها را در ذهن کنجکاوش بگیرند. استیوی واندر نابینا شدنش را همواره هدیه‌‌ای از جانب خدا دانسته، زیرا به گفته‌ی خودش این واقعه سبب شد تا او حس‌های دیگرش، از جمله حس شنوایی‌اش را تقویت کند.

روزهای دوران کودکی با آواز خواندن در گروه کر کلیسا و نواختن ساز دهنی و پیانو سپری شدند تا آنکه در سن ۱۲ سالگی، درست زمانی که همسالان وی سوار بر دوچرخه خیابان‌ها را بالا و پایی می‌رفتند، استعداد استیوی واندر در زمینه‌ی خوانندگی از طرف رونی وایت، یکی از اعضای گروه The Miracles کشف شد.

او استیوی را به مسئولان کمپانی "موتاون" یکی از کمپانی‌های تهیه‌ی موسیقی معرفی کرد و به این ترتیب نخستین آلبوم وی از سوی این کمپانی منتشر شد. این سرمایه‌‌گذاری چندان بی‌بهره نبود و آلبوم استیوی واندر به سرعت در جایگاه اول نشست. واندر طی همکاری ده ساله‌اش با "موتاون" تبدیل به یکی از مشهورترین چهره‌هایی شد که با این کمپانی قرارداد داشتند.

رفته رفته استیوی واندر خواهان آن شد تا خود سهم بیشتری در آهنگسازی ترانه‌هایش داشته باشد، همین امر هم سبب شد تا وی در سن ۲۱ سالگی کمپانی تهیه‌ی موسیقی خودش را با نام "بلک بول میوزیک" راه بیندازد.

روزگار اوج

در سال ۱۹۸۴ مهم‌ترین رخداد کارنامه‌ی هنری استیوی واندر رقم خورد. به درخواست جن وایلدر، کارگردان فیلم کمدی عاشقانه "بانوی سرخ‌پوش"، واندر ترانه‌ی I Just Called To Say I Love You (زنگ زدم تا بگویم دوستت دارم) را نوشت.

باراک اوباما در گفتگویی، استیوی واندر را خواننده‌ی مورد علاقه‌اش نامیداین ترانه مانند بمبی صحنه‌ی موسیقی پاپ آن زمان را به لرزه درآورد و در دوازه کشور، جایگاه اول جدول ترانه‌های برتر را برای چندین هفته‌ی پیاپی از آن خود کرد. خوانندگان مختلفی این ترانه را بارها بازخوانی کردند و حتی ارکستر سمفونی مونیخ نیز آن را اجرا کرد. موج موفقیت‌استیوی واندر با این ترانه یک سال بعد با دریافت جایزه‌ی اسکار بهترین ترانه‌ی فیلم کامل شد.

البته استیوی واندر دیگر هرگز نتوانست این موفقیت را تکرار کند و آلبوم‌های بعدی وی نیز با فواصل زمانی زیادی منتشر شدند. در این دوران خبر چندانی نیز از وی در رسانه‌ها به چشم نمی‌خورد تا اینکه در سال ۲۰۰۷ وی پس از سال‌ها دوری از صحنه‌ی موسیقی یک تور جهانی برگزار کرد.

استیوی واندر در کنار خوانندگی و آهنگسازی، فعالیت‌های اجتماعی متعددی نیز انجام داده است. در بسیاری از مصاحبه‌ها، او از تبعیض نژادی انتقاد کرده و حتی جایزه‌ی اسکارش را نیز به نلسون ماندلا تقدیم کرد.

این خواننده‌ی سیاهپوست آمریکایی همچنین علاقه‌ی زیادی به سیاست دارد. در ماه اوت سال ۲۰۰۸ واندر در میان اعضای حزب دموکرات آمریکا و طرفدارانشان حاضر شد و چند ترانه را اجرا کرد. باراک اوباما، رییس‌جمهور ایالات متحده‌ی آمریکا یکبار در گفت‌وگویی در پاسخ به پرسشی در مورد خواننده‌ی مورد علاقه‌اش گفت: «اگر باید یک نفر را انتخاب کرد، آن یک نفر استیوی واندر است.»

استیوی واندر در ۱۳ مه سال ۲۰۱۰ به باشگاه شصت‌ساله‌ها پیوست.